ออกพรรษาพระลาสึก-ลาสิกขา
ถึงหนังสืออนุสรณ์เพ็ญศรี-รพีพร

                วันที่ 26 ตุลาคม 2007 เป็นวันออกพรรษา หลังจากเข้าพรรษามาได้ 3 เดือน เหตุที่ต้องเข้าพรรษาเป็นเพราะในอดีตห้วงนั้นเป็นหน้าฝน พระพุทธองค์ไม่อยากให้พระออกไปเหยียบย่ำพืชต้นกล้าตามไร่นาชาวบ้าน  เมื่อหมดฤดูแล้วก็ให้ออกพรรษาคือเดินทางไปไหนมาไหนได้   ต่อมาห้วงก่อนเข้าพรรษาจะมีพระบวชใหม่บวชกันมากเรียกว่าพระนวกะ บวชเพื่อเรียนรู้เมื่อออกพรรษาก็ลาสึก

                ผมเห็นหนังสือพิมพ์หลายฉบับที่เมืองไทยเขียนกันว่า”ลาสิกขาบท”ถือว่าเป็นการเขียนข่าวที่ผิดพลาดทีเดียว นักข่าวไม่ได้ศึกษา  ที่ถูก-ต้องเขียนว่า”ลาสึก” หรือ”ลาสิกขา”เท่านั้นไม่มีคำว่า”บท”ต่อท้าย  การลาสึกหรือลาสิกขา ความหมายง่ายๆก็คือลาจากเพศพระมาเป็นเพศฆราวาส

                ส่วนคำว่า”สิกขาบท”หมายถึงข้อศีล,ข้อวินัยที่ได้ตราไว้สำหรับการประพฤติปฏิบัติ คือกฎเกณฑ์ในการครองเพศบรรพชิต  คำว่า”สิกขา”ก็เช่นกันคือข้อที่จะต้องศึกษา,ข้อที่ต้องปฏิบัติได้แก่ศีล,สมาธิ,ปัญญา รวมเรียกว่า”ไตรสิกขา”

                ทั้งหมดที่กล่าวมาพระสงฆ์ท่านรู้และทราบดี  ส่วนฆราวาสที่ไม่ได้ศึกษาอาจไม่เข้าใจเลยใช้ปนเปกันรวมทั้ง”นักข่าว”จะต้องศึกษาให้ดีเพราะเมื่อข่าวถูกตีพิมพ์ออกไป คนไม่รู้ก็จะจำและนำไปใช้แบบผิดๆ ขอให้ช่วยกันแก้ไขด้วยครับ

                ความจริงแล้วผมจะเขียนถึงหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ”เพ็ญศรี-รพีพร”สองศิลปินแห่งชาติ 19 กันยายน 2550 ที่คุณพงษ์ศักดิ์ บุญชื่น ที่ปรึกษา APN จากเมืองไทยฝากคุณสายธาร

เดชาติวงศ์ ณ อยุธยา มาให้ผม เป็นหนังสือหนา 512 หน้า ปกหน้า-ปกหลังออกแบบโดยชัย ราชวัตร  นักเขียนการ์ตูนเจ้าของรางวัล”ศรีบูรพา”

                ธัญญา ชุนชฎาธาร หรืออ๋า อดีตศิษย์เก่าโรงเรียนวัดสุทธิวราราม,ศิษย์เก่ารัฐศาสตร์ มธ.,สมาชิกกลุ่มสภาหน้าโดม,กลุ่มวรรณกรรมเพื่อชีวิตและอดีตผู้ถูกจับ 1 ใน 13 คดีกบฎรัฐธรรมนูญวันที่ 14 ตุลาคม 2516 เป็นผู้ประสานงานจัดทำขึ้นมา ผมทราบว่าอ๋าเป็นศิษย์ก้นกุฎิของพี่อู้ดหรือรพีพร และอ๋าก็จะนำเพื่อนๆไปรู้จักพี่อู้ด จึงทำให้”หน่อนักเขียน”เจริญรอยตามพี่อู้ดกันมากหน้าหลายตา ที่สำคัญเป็นนักเขียนฝ่ายก้าวหน้าทั้งสิ้น

                หนังสือเล่มนี้เปิดฉากด้วยการนำงานเขียนของ ขจิต ศิกษมัต  เรื่อง”ชีวิตและงานของสุวัฒน์ วรดิลก”มาให้ผู้อ่านได้สัมผัสอย่างละเอียดและเข้าใจความเป็นมาของสุวัฒน์ วรดิลก  ซึ่งท่านเป็นนักเขียนที่ดังมากๆของเมืองไทยในนามปากกาหลายนามเช่นสุวัฒน์ วรดิลก,รพีพร,ไพร วิษณุ,สันติ ชูธรรม ฯลฯและเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์

                สุวัฒน์ นามสกุลเดิม”พรหมบุตร”ท่านเกิดเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2466 ที่บ้านริมคลองวัดมกุฎกษัตริยาราม กรุงเทพฯเป็นบุตรคนที่ 2 ในจำนวนพี่น้อง 9 คนร่วมบิดามารดาเดียวกัน พ่อคืออำมาตาย์โทพระทวีปธุระประศาสน์(วร  พรหมบุตร)กับนางทวีปธุระประศาสน์(จำรัส ชีวกานนท์)

                เหตุที่ต้องเปลี่ยนนามสกุลเป็นเพราะคุณลุงของท่านคือพระสมรรถบริหาร(พ่วง พรหมบุตร)ปลัดจังหวัดนครราชสีมาถูกจับในข้อหากบฎบวรเดช  ทำให้พ่อของท่านที่มีนามสกุล”พรหมบุตร”ถูกกระทรวงมหาดไทยปลดออกจากราชการด้วย  จากที่ท่านเป็น”ลูกเจ้าเมือง”(ผู้ว่าราชการจังหวัด)กลายมาเป็น”ลูกกบฎ”จึงสร้างความลำบากให้มากเรื่องการใช้นามสกุล”พรหมบุตร” ช่วงหลังคุณพ่อของท่านจึงขอพระราชทานนามสกุลใหม่ได้รับพระราชทานมาว่า”วรดิลก”

                น้องสาวและน้องชายของท่านเมื่อตั้งนามปากกาจึงใช้ชื่อพ่อมาต่อท้ายประกอบด้วย”พี่แดง”ถวัลย์ วรดิลก ใช้นามปากกาว่า”ถวัลย์วร” และทวีป วรดิลก ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์อีกท่านใช้นามปากกว่าว่า”ทวีปวร” (ทั้งพี่อู้ด,พี่แดงและคุณทวีป ถึงแก่กรรมไปหมดแล้ว)

                สุวัฒน์แต่งงานกับเพ็ญศรี พุ่มชูศรี ศิลปินแห่งชาติประจำปี พ.ศ.2534 สาขาศิลปะการแสดง(เพลงไทยสากล-ขับร้อง) เพ็ญศรีหรือที่คนเรียกติดปากว่า”ป้าโจ๊ว” หรือ”แม่โจ๊ว”เกิดเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ.2472 ที่พิษณุโลก ทั้งคู่พบรักและแต่งงานกันเมื่อปี พ.ศ.2494  และอยู่ครองคู่กันมาตราบชีวิตหาไม่

                ผมยังไม่ได้อ่านทุกตัวอักษรของหนังสือเล่มนี้  แต่กล่าวได้ว่าคนระดับอดีตนายกรัฐมนตรีหลายคนต้องเขียนคำไว้อาลัยตั้งแต่ท่านอานันท์ ปันยารชุน ที่เขียนเปรียบเปรยไว้ว่ารพีพรนั้น”อยู่อย่างยิ่งใหญ่ ตายอย่างมีเกียรติ” ,ท่านชวน หลีกภัย,ท่านบรรหาร ศิลปอาชา,ศาตราจารย์มารุต บุนนาค,พลตรีจำลอง ศรีเมือง,รศ.นรนิติ เศรษฐบุตร อดีตอธิการบดีมธ.,ศ.ดร.สุรพล นิติไกรพจน์ อธิการบดีมธ.,

                ทางด้านนักเขียนและศิลปินแห่งชาติชื่อดังๆอีกมากมายมาร่วมกันบรรเลงไม่ว่าจะเป็น ท่านศักดิ์ชัย บำรุงพงศ์ (นามปากกาเสนีย์ เสาวพงศ์ นักเขียนร่วมสมัยกับรพีพร),อ.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์,ชาลี อินทรวิจิตร,สวลี ผกาพันธ์,เรืออากาศตรีสุเทพ วงศ์กำแหง,ชรินทร์ นันทนาคร,อาจินต์ ปัญจพรรค์,กฤษณา อโศกสิน,เจตนา นาควัชระ,ชาญวิทย์ เกษตรศิริ,สุชาติ สวัสดิ์ศรี,วิทยากร เชียงกูล,ชินกรณ์ ไกรลาศ,วินัย พันธุรักษ์,วิสา คัญทัพ,ประเดิม ดำรงเจริญ  ฯลฯ

                ด้านนักหนังสือพิมพ์ก็มี ขรรค์ชัย บุนปาน,มานิจ สุขสมจิตร,ซูม ไทยรัฐ,เปลว สีเงิน  แม้กระทั่งคนที่เขียนไว้อาลัยและเสียชีวิตไปแล้วก็คือคือ “คุณแหยง”หรือกำแหง ภริตานนท์ แห่งเดลินิวส์ 

                คนแอล.เอ.ก็มีอาทิเช่นชัชวาลย์ ศรีพาณิชย์,กมล กมลตระกูล,วรวิทย์ จิตจาตุรันต์,วีระ จัดแจงและพราวตา ดาราเรือง เป็นต้น  ภาคสุดท้ายเป็นงานเขียนของบรรดาญาติมิตร ลูกหลาน

                งานเขียนของแต่ละคนเท่าที่ผมศึกษาดูไม่เพียงแต่เป็นคำไว้อาลัยเท่านั้น ยังสอดแทรกประสบการณ์ที่แต่ละคนมีกับพี่อู้ดและป้าโจ๊ว เข้าไว้ บางท่านถนัดด้านกาพย์กลอนก็รจนาเป็นร้อยกรอง  แต่ส่วนใหญ่แล้วเขียนเป็นร้อยแก้ว  ไม่ว่าจะเป็นงานประเภทไหน  อ่านแล้วก็ให้ความรู้หรือการรับรู้ทั้งสิ้น

                ผมถือว่ามีความโชคดีอยู่ 3 ประการคือ1.ได้ไปรู้จักเป็นส่วนตัวในช่วงที่ท่านกำลังจะละสังขาร  2.ได้ไปร่วมงานสวดพระภิธรรมศพช่วงกลับกรุงเทพฯเดือนเมษายน 2007 และ3.ได้รับหนังสืออนุสรณ์พระราชทานเพลิงศพเล่มนี้มาครอบครอง

                ก่อนจบผมขอนำปกด้านหลังของหนังสืออนุสรณ์เขียนเป็นโคลงสี่สุภาพโดยเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์มาลงไว้ว่า

                เพ็ญศรี-สุวัฒน์ สร้าง          ศักดิ์นุสรณ์

                คือสุริยะจันทร์ขจร              คู่ฟ้า

                เพ็ญศรีคู่รพีพร                     คู่ภพ

                สองพี่อยู่คู่หล้า                     หล่อเลี้ยงยุคสมัยฯ

.....อ่านต่อ