ทวีป วรดิลก ,หนังสือประวัติสาสตร์จีน,อั๊งยี่ครองเมือง ,กวีนิพนธ์หลู่ซิ่น

ทวีป วรดิลก ผู้ร้อยรัดเสียงเพลง
“คำรำพันอันว่าโดมในดวงใจ”

ผมเขียนเรื่องนี้ขึ้นเพื่อเป้าหมาย 2 ประการ  ในประการแรกเพื่ออุทิศให้กับวันที่ 10 ธันวาคมอันเป็นวันรัฐธรรมนูญและวันธรรมศาสตร์ ซึ่งสมาคมธรรมศาสตร์ฯและมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะจัดงานสังสรรค์รื่นเริงเพื่อเฉลิมฉลองทุกปี ประการที่สองผมอยากจะให้คนรุ่นหลังรู้จักบุคคลผู้หนึ่งที่สร้างชื่อเสียงให้กับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อย่างมากมาย แต่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายนัก ยกเว้นจะรู้จักกันในหมู่นักเขียน นักอ่านและคนธรรมศาสตร์บางส่วน

บุคคลผู้นั้นคือคุณทวีป วรดิลก เจ้าของนามปากกา”ทวีปวร” ,“กฤษณ์ วรางกูร” และ “เทิด ประชาธรรม” นามปากกาเหล่านี้จะใช้แตกต่างกันเช่นเมื่อแปลเรื่องจากต่างประเทศจะใช้คำว่า “กฤษณ์ วรางกูร” เป็นต้น

ทวีป วรดิลก เกิดเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2471 ที่บ้านริมคลองวัดมกุฎกษัตริยาราม เป็น​บุตรพระทวีปธุระประศาสน์​ (วร​ วรดิลก- ซึ่งเคยเป็นเจ้าเมืองกระบี่และชุมพร) กับ​นางทวีปธุระประศาสน์​ (จำ​รัส​ ชีวกานนท์) ​เป็น​กวี​ นักกฎหมาย​ นักหนังสือพิมพ์​ นักแต่งเพลง​ นักเขียน​ และ​นักแปล​  เขา​เขียนบทกวีออกอากาศตั้งแต่อายุ​ 14 ปี​  

ภายหลังจากเรียนจบมัธยมศึกษาต้นแล้วก็เข้าเรียนต่อที่เตรียมปริญญามหาวิทยาลัยวิชาธรรม ศาสตร์และการเมืองรุ่น 6 หรือเรียกย่อว่า ต.ม.ธ.ก.ก่อนที่จะเรียนจบเป็นธรรมศาสตร์บัณฑิต(ธ.บ.),เป็นเนติบัณฑิตไทย,ในปี 2494 ระหว่างเรียนวิชากฎหมาย​อยู่นั้นเป็น​บรรณาธิการวารสาร​”ธรรมจักร​”ของสโมสรนักศึกษา​ ม​.ธ​.ก​.  ต่อมาทำ​งานหนังสือพิมพ์​เช่นพิมพ์​ไทย​ สยามนิกร​ สุภาพบุรุษประชามิตร​ ประชามิตรรายสัปดาห์​ ข่าวภาพ​ และ​เสียงอ่างทอง

ปีพ.ศ.2495 คุณทวีปถูกจับในข้อหากบฎสันติภาพ ซึ่งเป็นชื่อเรียกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 โดยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม จับกุมประชาชนจำนวนมาก ในรอบแรกวันที่ 10 พฤศจิกายน 2495 จับกุมถึง 104 คน และมีการทะยอยจับกุมเพิ่มเป็นระยๆ ในข้อหาว่าคณะบุคคลและจำเลยในคดีนี้ได้ร่วมกันล้มล้างรัฐบาลและเปลี่ยนแปลงประเพณีการปกครองและเศรษฐกิจของประเทศไทยให้เป็นระบอบประชาธิปไตยแผนใหม่ บุคคลที่ถูกจับกุมมีอาทิเช่นกุหลาบ สายประดิษฐ์(ศรีบูรพา) นอกจากนี้ยังมีบรรณาธิการหนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับในประเทศไทย,ปัญญาชน,นักคิดนักเขียนและนักการเมือง โดยสรุปก็คือเป็นกลุ่มที่ไม่เห็นด้วยกับการดำเนินนโยบายของรัฐบาลจอมพลป. เพราะคัดค้านสงครามในคาบสมุทรเกาหลีเป็นต้น

ปี 2503 คุณทวีปยังถูกจับด้วยข้อหาคอมมิวนิสต์หรือที่เรียกว่ากบฎภายในและภายนอกราชอาณาจักรร่วมกับนักเขียน นักหนังสือพิมพ์และนักการเมืองอีกหลายคน ในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เรืองอำนาจ   ระหว่างอยู่ในเรือนจำลาดยาว คุณทวีปได้แต่งเนื้อร้องเพลงมาร์ช “เทิดสิทธิมนุษยชน” โดยจิตร ภูมิศักดิ์แต่งทำนอง  เขาพ้นข้อหาออกมาในปี 2504 ในห้วงเวลานี้เรามีวรรณกรรมออกมาหลายเล่ม คุณทองใบ ทองเปาด์ ทนายแม็กไซไซผู้ถูกจับกถมด้วยคนหนึ่งก็เขียนหนังสือเล่มหนาชื่อ

”คอมมิวนิสต์ลาดยาว”ออกมาให้ได้อ่านด้วย

ผลงานที่สำ​คัญของคุณทวีป​ วรดิลก​ นอก​จาก​งานเพลงเช่น​ โดม​ใน​ดวงใจ,​โดมร่มใจ,โดมสัมพันธ์ ,ธรรมศาสตร์เกรียงไกร,ธรรมศาสตร์มาร์ชม​.ธ​.ก​. ,มนต์รัก​นวลจันทร์​,นิมิตสวรรค์​ ,ศกุนตลา​,มาร์ชสิทธิมนุษยชน​ ฯลฯ​ แล้ว​ ยัง​มีงานวรรณกรรม​ (เขียน​และ​แปล) อาทิ​ ลำ​นำ​แห่งลำ​น้ำ​เจ้าพระยา​ จู​เลียสซีซาร์​ กวีนิพนธ์​โจวเอินไหล​-เหมา​เจ๋อตง​-หลู่ซิ่น​-อ้ายชิง​ จง​เป็น​อาทิตย์​เมื่ออุทัย​ กำ​แพงเงา​ เก้ารัตนกวี​โลก​ เทพบุตรทมิฬ​ คนขี่​เสือ​ พระ​แม่​เจ้าทองคำ​ สารคดีชีวประวัติบุคคลสำ​คัญของโลก​ สารคดีชุดการเมืองทมิฬ​ (อั้งยี่ครองเมือง​-อาณาจักรยากูซ่า​-มา​เฟียปล้นชาติ​) และ​ที่​เป็น​เกียรติประวัติอย่างยิ่งคือ​ หนังสือ​ “ประวัติศาสตร์จีน​” ซึ่ง​ไม่​เพียงคนไทย​จะ​ชื่นชม​เท่า​นั้น​ จนแม้​แต่คนจีนแท้​ ๆ​ ยัง​ยกย่องสรรเสริญ​

ในระหว่างมีชีวิตอยู่คุณทวีป เป็นกรรมการบริหารชมรม ต.ม.ธ.ก. สัมพันธ์,มูลนิธิและสถาบันปรีดี พนมยงค์ และยัง​รับหน้าที่​เป็น​ที่ปรึกษาของหน่วยงานต่าง​ ​ๆ​ ​เช่น​ ​บริษัทมติชน​ ​จำ​กัด​(มหาชน) , มูลนิธิ​เสฐียรโกเศศ​-นาคะประทีป​ เมื่อปี​ ​พ​.ศ​.2535 ได้​รับโล่​เกียรติคุณในฐานะ”นักหนังสือพิมพ์ที่ควรยกย่อง”​และ​ปี​ ​พ​.ศ​.2538 ได้รับคัดเลือก​เป็น​ศิลปินแห่งชาติ​ ​สาขาวรรณศิลป์​ ​ 

เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2549 คุณทวีปก็ละสังขารกลายเป็นตำนานที่นักเขียน นักหนังสือพิมพ์ นักต่อสู้กับเผด็จการฝากไว้แก่อนุชนรุ่นหลังด้วยวัย 77 ปี

  ต่อมาวันที่ 8 กรกฎาคม 2548 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ สมาคม ชมรม ในเครือธรรมศาสตร์ จัดงาน "โดมในดวงใจของ ทวีปวร" ขึ้นที่ หอประชุมศรีบูรพา (หอประชุมเล็ก) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์เพื่อรำลึกถึงผลงานและเกียรติภูมิในฐานะที่เขาเป็นศิษย์เก่าธรรมศาสตร์ผู้สร้างชื่อเสียงให้กับมหาวิทยาลัยมากมาย

 นั่นคือประวัติของคุณทวีป วรดิลก ซึ่งครั้งหนึ่งผมเคยได้พบตัวจริงระหว่างที่คุณทวีปและคณะเดินทางมาเที่ยวแอล.เอ.กว่า 10 ปีมาแล้ว โดยการประสานของคุณกมล กมลตระกูล เป็นครั้งแรกและครั้งเดียวที่ผมได้พบเห็น แต่ก็แปลกเหมือนกันที่ผมยังได้พบเห็นคนตระกูลวรดิลกอีก 2 คนนั่นคือคุณสุวัฒน์ วรดิลก เจ้าของนามปากกา”รพีพร” อันลือลั่นปัจจุบันอายุ 85 ปี โดยการนำไปพบของคุณสุเทพ วงศ์กำแหง ระหว่างที่ผมไปกรุงเทพฯเมื่อปลายปี 2005 และอีกคนคือถวัลย์ วรดิลก น้องสาวผู้ใช้นามปากกาว่า”ถวัลย์วร” ขณะนี้ก็ล่วงลับไปแล้ว

เมื่อผมมาพิจารณางานประพันธ์ของคุณทวีปแล้วหลายบทประพันธ์ต้องเรียกว่ามี”วรรคทอง”เป็นของตัวเอง กลายเป็นบทประพันธ์ที่อมตะและกินใจของผู้คน ไม่ว่าจะประพันธ์ในแนวโรแมนติกหรือในแนวสู้รบก็ตาม อาทิเช่นเพลง”ศกุนตลา” ซึ่งคุณทวีปแต่งเนื้อร้องโดยมี ครูเอื้อ สุนทรสนาน(สุนทราภรณ์) เป็นคนแต่งทำนอง จากนั้นก็ให้ เพ็ญศรี พุ่มชูศรี เป็นผู้ขับร้อง เพ็ญศรีก็คือพี่สะใภ้ของคุณทวีปเพราะเป็นภรรยาของคุณสุวัฒน์ วรดิลก  พี่ชายร่วมสายโลหิตของเขานั่นเอง

เพลงศกุนตลา มีเนื้อร้องดังนี้....

ศกุนตลา  นางฟ้าแมกฟ้าฤาไฉน

เดินทางนางเดียวเปลี่ยวใจ นางไม้แนบไม้มิได้ปาน

น้ำค้างกลางกลีบกุหลาบอ่อน คือเนตรบังอรหยาดหวาน

โอษฐอิ่มพริ้มรัตน์ชัชวาล เพลิงบุญอรุณกาลผ่านทรวง

  ศกุนตลา  นางฟ้าแมกฟ้าจากสรวง

คลื่นสมุทรสุดฤทัยไหวปวง  คือทรวงนางสะท้อนถอนใจ

ยอดมณีศรีศิลป์ปิ่นสวรรค์  หล่อหลอมจอมใจขวัญผ่องใส

คือแก้วแพรวพร่างกระจ่างใจ อาบไออมรินทร์นิจนิรันดร

สำหรับอีกเพลงที่กินใจผู้คนทั่วไปไม่เฉพาะคนธรรมศาสตร์เท่านั้นคือเพลง”โดมในดวงใจ”คุณทวีปแต่งเนื้อร้องและ ครูเอื้อ สุนทรสนาน เป็นผู้แต่งทำนอง โดยมีเนื้อร้องว่า

ฟากฟ้าครามงามประกายเฉิดฉายโดม

รับแสงโสมส่องหล้ารุ่งราศรี

เหนือลำน้ำเจ้าพระยาพาชีวี

เริงฤดีคลื่นกล่อมยิ่งน้อมใจ

ทิวสนมวลล้วนสล้างเป็นทางแถว

ลมกระซิบเสียงแผ่วกิ่งก้านไหว

คำรำพันนั้นว่าโดมในดวงใจ

ยืนยงไปตราบสิ้นสุดดินฟ้า

โดมดำรงคงไว้ในดวงจิต

ชั่วชิวิตรักจะมั่นสุดหรรษา

มอบดวงใจให้แก่กันนิรันดร์มา

โดมคู่ฟ้ารักจะอยู่คู่ดวงใจ

บทกวีอีกบทหนึ่งในสายธารแห่งชีวิตที่คุณทวีปได้ใช้นามปากกา”ทวีปวร”เป็นการปลุกเร้าพลังคนงานผู้ใช้แรงงานได้อย่างสวยสดงดงามดังนี้

“จง​เป็นอาทิตย์​เมื่ออุทัย

เกรียงไกรในพลังสร้างสรรค์

​เพื่อ​ความดีงามร่วมกัน

แห่งชั้นชาวชนคนงาน

เข้ารวมร่วมพลังบังเกิด

แจ่มเจิดภพใสไพศาล

ชีพมืดชืดมาช้านาน

หรือ​จะทานแสงทองส่องฟ้า”

แม้ว่าจะละสังขารไปแล้วก็ตาม คุณทวีปได้ฝากผลงานประพันธ์ประเภทอมตะไว้มากมาย ผมจึงเชื่อว่าชื่อของทวีปวร – ยืนยงไปตราบสิ้นสุดดินฟ้า เหมือนบทประพันธ์ต่างๆที่ได้บรรจงร้อยรัดขึ้นมา.....อ่านต่อ