ไม่เพียงแต่เป็นช่างตีเหล็กเท่านั้น Mr.Smith แห่งทองแสนขันยังเปิดร้านจำหน่ายอีกด้วย

อุตรดิตถ์-ไปชมเหล็กน้ำพี้

                จากการรับชมต้นสักใหญ่ โดย คุณปิยะ เคนขยัน ผอ.ศูนย์การท่องเที่ยว กีฬาและนันทนาการจังหวัดอุตรดิตถ์เป็นผู้นำไปนั้นเราก็ตรงไปยังบ่อเหล็กน้ำพี้ซึ่งตั้งอยู่ในเขตอำเภอทองแสนขัน  ก่อนจะเข้าบ่อเหล็กเราแวะไปยังร้านค้าแห่งหนึ่งที่แกเป็นช่างตีเหล็ก ทำมีด พร้า ดาบ ลูกประคำ ที่ทำจากเหล็กน้ำพี้  เพื่อชาวต่างชาติรู้สึกตื่นเต้นที่เห็นภูมิปัญญาท้องถิ่น

                ภรรยาของลุงคือป้าคนนี้แกก็มีดีหลายอย่างเช่นการทอผ้าที่ใช้หูกทอให้เห็นกันจะจะ  ซึ่งนานแล้วที่ผมไม่เห็นการทอผ้าจากภูมิปัญญาในอดีตเช่นนี้ จึงนำภาพมาให้ดู

                เมื่อลุงแกเปิดเป็นร้านจำหน่ายสินค้าด้วย ในวันนั้นก็มีเงินเข้าร้านพอสมควรเพราะหลายคนได้ซื้อหาสินค้าที่ลุงมีอยู่เพื่อเป็นของฝาก  ผมเองได้ซื้อประคำมาหลายเส้นเพื่อแจกแก่เพื่อนร่วมเดินทาง  โดยได้แจกบนรถตอนขากลับ พร้อมกับอ่านประกาศคุณลักษณะของเหล็กน้ำพี้ให้ทุกคนได้รับทราบ

                หลังจากอำลาลุงกับป้าแล้ว เราก็ตรงไปยังพิพิธภัณฑ์บ่อเหล็กน้ำพี้ที่สร้างเป็นห้องเพื่อแสดงหุ่นจำลองให้เห็นถึงขั้นตอนการนำแร่เหล็กน้ำพี้มาหลอมเพื่อทำเป็นศาสตราวุธในสมัยโบราณ  ผมเห็นว่าเป็นเรื่องดีมากเพราะมีคำบรรยายทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ  อีกทั้งเป็นการสืบตำนานให้คนในท้องถิ่นได้เรียนรู้และภาคภูมิใจต่อท้องถิ่นและบรรพบุรุษของตัวเอง

                บ่อที่มีชื่อเสียงมีอยู่ 2 บ่อคือบ่อพระแสงและบ่อพระขรรค์ จากการสันนิษฐานเชื่อว่าในสมัยโบราณนายช่างตีดาบคงจะนำบ่อพระแสงไปตีดาบถวายพระมหากษัตริย์จึงเรียกว่า”บ่อพระแสง(ดาบ” เช่นเดียวกับบ่อพระขรรค์คงจะนำไปตีเป็นพระขรรค์อันเป็นอาวุธประจำกายเหมือนมีดสั้นหรือกริชถวายพระมหากษัตริย์เช่นกัน

                ตามประวัติยังเล่าว่าเหล็กน้ำพี้นี้เป็นเหล็กเนื้อดีคุณภาพสูงมาก เมื่อนำแร่เหล็กมาถลุงได้เหล็กแล้วก็นำไปทำเป็นอาวุธ เนื้อเหล็กจะคมวาว สีเขียวคล้ายปีกแมลงทับ เหนียวและอ่อน  ดาบคู่มืออันลือชื่อของพระยาพิชัยดาบหักชื่อว่า”ดาบนันทกาวุธ” ก็ตีจากเหล็กน้ำพี้  ยังมีความเชื่อว่าเหล็กน้ำพี้สามารถล้างอาถรรพณ์ได้เช่นกัน

                ออกจากบ่อเหล็กน้ำพี้ก็ตรงเข้าร้านจำหน่ายสินค้าที่อยู่ไม่ไกลกันนัก บริเวณนั้นจะเปิดจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองแก่นักท่องเที่ยว คณะของเราก็ต้องตรามไปดู  คุณสุรภี ทิวาศาสตร์ ซื้อผ้ามากมายหลายผืนและผืนหนึ่งเป้นผ้าพันคอสีดำนำมาฝากภรรยาผมด้วย  ก็ต้องขอขอบคุณมาณ โอกาสนี้  ผมก็ซื้อผ้านุ่งผืนหนึ่งมาฝากคุณหน่อย วรรณวิภา ถุงสุวรรณ ด้วย ก็ฝากกันไปฝากกันมา

                จากนั้นคณะของเราตรงไปยังวัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ ตั้งอยู่บ้านพระฝาง ต.ผาจุก สถานที่แห่งนี้มีโบราณสถานตั้งแต่สมัยสุโขทัย  รวมทั้งยังเป็นแหล่งที่มั่นของก๊กเจ้าพระฝาง หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกเป็นครั้งที่สอง ก่อนที่พระเจ้าตากสินจะปราบก๊กต่างๆและสถาปนากรุงธนบุรีขึ้นเป็นราชธานี

                โบราณสถานเหล่านี้เมื่อดูแล้วบางครั้งก็ทำให้เราเกิดความภาคภูมิใจในชาติ บ่อยครั้งก็เศร้าที่เหลือซากปรักหักพัง  อย่างไรก็ตามมีการบูรณะซ่อมแซมอยู่เสมอโดยกรมศิลปากร ซึ่งบ่อยครั้งก็ทำยังไม่ทั่วถึงด้วยข้อจำกัดทางด้าน”งบประมาณ”

                บริเวณใกล้กันนั้นเรายังไปรับชมพิพิธภัณฑ์ที่เก็บสิ่งของโบราณไว้มากมาย โดยมีอาจารย์เย็น ภู่เล็ก เป็นผู้บรรยาย  ในวันนั้นเราไม่ได้พบกับคุณอนุสรณ์ ผลสวัสดิ์ เจ้าหน้าที่อีกคนของพิพิธภัณฑ์

                เสร็จจากนั้นเรากลับไปพบกับคณะนักกอล์ฟเพื่อรับประทานอาหารกลางวันที่สนามกอล์ฟเขื่อนสิริกิติ์ ก่อนที่จะกลับเข้าตัวเมืองอุตรดิตถ์  มอบของที่ระลึกแก่ผอ.ปิยะ เคนขยัน คือถังน้ำที่เราซื้อไปด้วยตลอดจนสิ่งของเล็กๆน้อยๆ เป็นน้ำใจแก่ผู้ที่เทคแคร์เราอย่างดี ที่ให้ความรู้แก่พวกเราในเวลาอันจำกัดที่เราไม่เคยรู้มาก่อน ถือเป็น”ครู”ที่ดีอีกด้วย

                ก่อนขึ้นรถคุณสุทิน ทิวาศาสตร์ ได้มอบเงิน 10,000 บาทแก่ผอ.ปิยะ เป็นเงินจากรูปปั้นของพระยาพิชัยดาบหักที่คุณสุทินได้รับจากคุณพงษ์ศักดิ์ บุญชื่น จึงปรารถนาที่จะทำบุญ ผอ.ปิยะนำไปมอบแก่ท่านอุปฤทธิ์ ศรีจันทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุตรดิตถ์เพื่อนำไปบูรณะตามโครงการที่อำเภอพิชัย อันเป็นบ้านเกิดเมืองนอนของพระยาพิชัยดาบหักต่อไป

                เรากล่าวคำอำลาทุกคนที่อุตรดิตถ์  ก่อนจะมุ่งหน้าสู่จังหวัดตากเพื่อไปรับประทานอาหารเย็นและค้างแรมที่เขื่อนภูมิพลต่อไป

.....อ่านต่อ