อินเดียค้นหารากเง้าความเป็นพุทธ

โดย ราชา  เอ็ม

มัมไบ – อัมบิกา โซนี รัฐมนตรีการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมอินเดียและคณะ ตกลงใจส่งเสริมการท่องเที่ยวเข้าไปยังเมืองต่างๆ ที่ปรากฏอยู่ในช่วงที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระชนม์ชีพอยู่ โดยถือเป็นส่วนหนึ่งในการโฆษณา ให้ผู้คนจากทั่วโลกเข้าไปท่องเที่ยวในอินเดีย ตามโครงการ ‘อินเดียที่น่าทึ่ง’ (Incredible India) สถานที่เหล่านี้ประกอบด้วยพุทธคยา สารนาท ราชกีรี ฯลฯ ซึ่งเป็นที่ดึงดูดใจของนักท่องเที่ยวในเอเชียเป็นอย่างมาก

การโฆษณาประชาสัมพันธ์ในโครงการ‘อินเดียที่น่าทึ่ง’ให้คนไปท่องเที่ยวในอินเดีย ที่ปรากฏอยู่ในนิตยสารชั้นนำและสื่อสารต่างๆ ทั่วโลกในเวลานี้ ช่วยให้นักท่องเที่ยวจากทั่วโลกหลั่งไหลเข้าอินเดีย จาก 3.92 ล้านคน ในปี 2005 เพิ่มเป็น 4.43 ล้านคน ในปี 2006 หรือเพิ่มขึ้น 14.2% ทั้งนี้จากตัวเลขของกระทรวงการท่องเที่ยว

นิตยสารท่องเที่ยวชั้นนำของโลก Conde Nast Traveller ที่ออกในกรุงลอนดอน ทำแบบสอบ ถามสมาชิกประจำปี จัดอินเดียเป็นอันดับ 4 ที่นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางไปพักผ่อนในวันหยุดมากที่สุด รองลงมาจากอิตาลี นิวซีแลนด์ และออสเตรเลีย ตามด้วยแอฟริกาใต้ และฝรั่งเศส โดยไทยอยู่ที่อันดับ 7 และอินเดียได้รับการโหวตอย่างล้นหลาม (97.91%) ให้เป็นประเทศที่มีวัฒนธรรมอันมีเสน่ห์มากที่สุดในโลก

แน่อยู่แล้ว รัฐบาลอินเดียตัดสินใจนำเสนอพระธรรมคำสอนที่สามารถปฏิบัติตามได้ และเป็นสากลของพระพุทธเจ้า ในฐานะเป็นเพชรเม็ดงามที่ประดับอยู่บนมหามงกุฎแห่งวัฒนธรรมของตน ในเดือนกุมภาพันธ์  รัฐบาลเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมระหว่างประเทศขึ้นที่พุทธคยา อันเป็นสถานที่ตรัสรู้ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อเฉลิมฉลองวาระครบรอบปีที่ 2,550 ที่พระองค์ทรงเสด็จดับขันธ์ปรินิพาน นายกรัฐมนตรีมันโมหัน สิงห์รับเป็นประธานคณะจัดงานพิธี

แม้เชื่อกันว่าพระพุทธเจ้าประสูติที่สวนลุมพินี  ปัจจุบันคือประเทศเนปาล แต่การเฉลิมฉลองในครั้งนี้ ถือเป็นส่วนหนึ่งของการพื้นฟูวัฒนธรรมพุทธ ให้หวนกลับคืนมาสู่อินเดียอีกครั้งหนึ่ง หลังจากในหลาย ๆ ศตวรรษที่แล้วมา ทั้ง ๆ ที่พระพุทธเจ้าได้รับการเคารพบูชา ให้เป็นเทพเจ้าองค์หนึ่งของอินเดีย แต่อินเดียไม่ยอมรับคำสอนของพระองค์ ซ้ำยังมองว่าเป็นอันตราย เต็มไปด้วยมายาภาพ อินเดียถือว่าพระพุทธเจ้าเป็นอวตารภาคหนึ่งของพระวิษณุ เทพเจ้าของลัทธิฮินดู ท่ามกลางความไม่เห็นด้วยจากนานาประเทศ ที่เป็นเถรวาท อาทิเช่นไทย พม่า ศรีลังกา และกัมพูชา แต่ขณะนี้การณ์กำลังเปลี่ยนไปหมดแล้ว

หลังจากมีการรณรงค์เพื่อการชักจูงของพุทธบริษัทชาวอินเดียที่มีชื่อเสียง ผู้นำทางศาสนาฮินดูและผู้นำทางการเมืองต่าง ๆ อาทิเช่นจากพรรคภาระติยะ ชนาตะ ก็เริ่มยอมรับว่าคำสอนของพระพุทธเจ้า ไม่ใช่หน่อที่แตกกิ่งมาจากลัทธิฮินดู หากจะพูดให้ชัดลงไปก็คือ พระพุทธเจ้าเป็นมัคคุเทศก์ ที่ชี้ทางสว่างให้ผู้คนได้หลุดพ้นจากทุกข์ พระองค์ไม่ได้คิดจะก่อตั้งศาสนาหนึ่งใดเลย

เค อันบาซาห์กัน รัฐมนตรีคลังแห่งแคว้นทมิฬนาดู กล่าวว่า “ศาสนาพุทธเป็นเรื่องของวิถีชีวิต ไม่ใช่ศาสนาที่จะมาปลดปล่อยชนชั้นผู้ถูกกดขี่ในประเทศนี้” ในวาระที่มีการเฉลิมฉลอง วาระครบรอบ 2,550 ปีของการเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานของพระพุทธเจ้า ที่รัฐบาลกลางมาจัดขึ้นในแคว้นทางตอนใต้แห่งนี้ รัฐมนตรีท้องถิ่นผู้นี้ชี้ว่าหลักคิดของพระพุทธเจ้า เข้ากันได้อย่างเหมาะเจาะกับวิถีชีวิตของคนอินเดียในปัจจุบัน เพราะมันส่งเสริมให้มีการยกเลิกวรรณะ และสถาปนาสังคมที่อิงอยู่บนการปฏิบัติชอบ ไม่ใช่อิงใส่ชนชั้นวรรณะอีกต่อไป

มูธุเวล กรุณานิฑิ มุขมนตรีแห่งแคว้นทมิฬนาดูกล่าวว่า พระพุทธเจ้าทรงเทศนาสั่งสอนเรื่องของความรัก คำสอนของพระองค์เป็นสากล และต่อต้านระบบวรรณะ “พระพุทธเจ้ายังตรัสด้วยว่า สตรีก็สามารถบรรลุธรรมได้ และคำสอนของพระองค์ก็เรียบง่าย ใครๆก็ปฏิบัติตามได้ นี่คือสาเหตุที่ว่านักปฏิรูปสังคม เช่นท่านเปริยาร์และท่านอัมเบดคาร์ยอมรับคำสอนของพระองค์”

บาบาซาเฮบ อัมเบดคาร์ หรือที่รู้จักในนามบิดาแห่งรัฐธรรมนูญอินเดีย เดินทางไปพม่า (ตอนนี้เรียกเมียนมาร์) ในปี 1954 และได้รับแรงบันดาลใจจากคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ และหวนกลับมานำพาคนอินเดียนับเป็นแสน ๆ ที่เรียกกันว่า ‘พวกจัณฑาล’ (untouchable castes) เจริญรอยตามมรรคาของพระพุทธองค์  ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญที่สุดประการหนึ่งในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ของประเทศ

 “ผู้คนจำนวนมากเห็นว่า การกระทำของอัมเบดคาร์เป็นการเปลี่ยนทางศาสนา” สัตยา นารายัน เกือนคาจี ซึ่งผู้คนนับถือว่าเป็นศาสดาชั้นนำผู้หนึ่งของนิกายวิปัสสนา (Vipassana) ที่เน้นที่การปฏิบัติตน ว่าเป็นหัวใจแห่งคำสอนของพระพุทธองค์กล่าว “แต่สำหรับฉัน การกระทำของท่าน เป็นแค่กระบวนการทางสังคม ท่านอัมเบดคาร์เป็นผู้ที่ต่อต้านการแบ่งแยกลัทธินิกาย นั่นเองที่เป็นเหตุผลให้ท่านนำ ‘แนวคิดไม่แบ่งแยก’ อันเป็นแก่นแท้ทางโลกย์ของสาธารณรัฐอินเดีย มาก่อรูปเป็นรัฐธรรมนูญแห่งชาติ”

นิกายวิปัสสนา ตามคำสอนของเอส เอ็น เกือนคา ที่ยึดแนวทางของท่านซายาจี อู บา ขิ่นนี้ มีการประพฤติปฏิบัติกันในกว่า 100 ประเทศ ผู้นับถือนิกายนี้จะพากันมาจาริกแสวงบุญกันตามสถานสำคัญต่าง ๆทางพุทธศาสนา รวมทั้งศูนย์วิปัสสนาต่างๆ เป็นต้นว่าศูนย์ธรรมคีรี อันเป็นศูนย์วิปัสสนาที่ใหญ่ที่สุดในโลก ใกล้ ๆเมืองมัมไบ(เดิมชื่อเมืองบอมเบย์)และนับวันจะมีคนจากทั่วโลกมาเยี่ยมเยือนศูนย์แห่งนี้มากขึ้นทุกที

การที่ผู้คนในอินเดียและทั่วโลกหันมาฝึกเทคนิคการนั่งวิปัสสนา ตามแบบพุทธมากขึ้นเรื่อย ๆ นี้ นำมาสู่การฟื้นฟูสัจธรรมที่สำคัญมากข้อหนึ่งที่ว่า พระพุทธองค์ไม่ได้จะคิดตั้งศาสนาใดๆ ขึ้นมาเลย แนวคิดใหม่นี้มองพระพุทธเจ้าว่า เป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้แสวงหาและค้นพบหลักธรรม ที่นำมาเผยแพร่ เทศนาให้ผู้คนประพฤติตามครรลอง ที่จะทำให้คนๆนั้นสามารถจัดการกับความเป็นอนิจจังของทุกสรรพสิ่งในชีวิต

การที่กระทรวงการท่องเที่ยวอินเดียผลักดันเรื่องนี้ออกมา เกิดไปพ้องเข้ากับการฟื้นฟูหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าขึ้นในชมพูทวีปอีกครั้งหนึ่ง และเป็นคุณต่อแคว้นอุตตระประเทศและแคว้นพิหาร ที่แสนจะแห้งแล้งกันดาร เพราะแคว้นทั้งสองเป็นคลังแห่งสถานที่สำคัญทางพุทธศาสนา

การศึกษาของสมาพันธ์หอการค้าอินเดีย (Federation of Indian Chambers of Commerce - FICCI) ชิ้นหนึ่งระบุว่า แคว้นทั้ง 2 จะสามารถทำเงินจากการท่องเที่ยวทางศาสนาพุทธ ได้ถึง 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ  เมืองสารนาท (สถานที่ ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเป็นครั้งแรกหลังจากตรัสรู้) และพุทธคยาก็เป็นสังเวชนียสถานที่สำคัญที่สุดในการจาริกแสวงบุญ

สถานที่ครั้งโบราณอื่นๆก็มีอาทิเช่นเมืองโบราณราชกีร์ กุสานาคาร์ และไวสาลี อันเป็นสถานที่พระพุทธองค์ทรงเทศนาสั่งสอน และเจริญบำเพ็ญภาวนา กระทรวงส่งเสริมให้มีการท่องเที่ยวตามโครงการ ‘ดำเนินรอยตามพระพุทธองค์’ รัฐบาลอินเดียยังมีแผนจะสร้างเวบไซต์ภาษาจีน และมัคคุเทศก์ที่พูดภาษาจีน เพื่อต้อนรับผู้คนที่จะมาจากแผ่นดินใหญ่ ที่พระธรรมคำสอนทางพุทธศาสนาหยั่งรากลึก

ประเทศต่าง ๆ เช่นญี่ปุ่นยิ่งกว่าเต็มใจจะให้ความช่วยเหลือ โดยธนาคารญี่ปุ่นเพื่อความร่วมมือระหว่าประเทศ ได้เข้ามาให้ความช่วยเหลือทางการเงิน โครงการใหญ่ในแคว้นพิหาร อุตระประเทศ และมหาราชตระ 4 โครงการ คิดเป็นมูลค่า 273 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สถาบันต่าง ๆ ในไต้หวันก็เข้าไปให้ทุนจัดพิมพ์เผยแพร่

 คาดว่าแคว้นต่าง ๆ ของอินเดีย 11 แห่งจะได้ประโยชน์จากโครงการ ‘ตามรอยพระพุทธบาท’ ในครั้งนี้ เพราะเส้นทางดังกล่าวประกอบด้วยแคว้นอุตระประเทศ พิหาร มัทยะประเทศ สิกขิม อรุณจัลประเทศ จัมมูและแคชเมียร์ โอริสสา มหาราชตระ อันตระประเทศ ฉัตริการ์ และหิมาจัลประเทศ ส่วนสถานที่สำคัญอื่น ๆ นอกเหนือจากนี้ก็มีมหาเจดีย์โลกในนครมัมไบ เป็นต้น

ในเดือนมีนาคม 2550 บริษัทจัดอาหารบนรถไฟและการท่องเที่ยวอินเดีย (Indian Railway Catering and Tourism Corp Ltd) ซึ่งเป็นแขนขาการตลาดของการรถไฟอินเดีย จะเริ่มเปิดบริการแพกเกจทัวร์ เป็นเวลา 8 วัน บนรถไฟขบวนหรูหรา ชื่อ ‘ขบวนรถด่วนสายมหาปรินิพพาน’ (Mahaparinirvan  Express) เริ่มออกเดินทางจากกรุงนิวเดลี เพื่อพานักท่องเที่ยวไปเยือนพุทธสถานต่าง ๆ ดังกล่าว

การศึกษาของ FICCI ชิ้นนั้นยังระบุด้วยว่า ภายในปี 2012 การท่องเที่ยวเฉพาะส่วนนี้จะดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้าอินเดีย มากกว่า 1 ล้านคน ซึ่งก็จะเท่ากับว่านักแสวงบุญชาวพุทธ จะเพิ่มขึ้นถึง 400% ทีเดียว

หลังจากเวลาผ่านไปนับพันปี ในที่สุดอินเดียก็ฟื้นคืนความเป็นชาวพุทธ และชาวโลกก็จะพากันหลั่งไหลเข้าไปเยี่ยมเยือนเป็นการใหญ่

( หมายเหตุ-บทความนี้คัดจากนสพ.ผู้จัดการฉบับวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2550  แนะนำมาโดย คุณประดิษฐ์ มิ่งมีสุข  อุบาสกแห่งวัดพุทธธัมโม มอรีโน แวลเลย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย)

ด่วนสายมหาปรินิพพานเริ่ม 28 มี.ค.

รายงานข่าวเปิดเผยว่ารถด่วนสายมหาปรินิพพาน( Mahaparinirvan Express)โดย The Indian Railway Catering and Tourism Corporation (IRCTC) จะเริ่มในวันที่ 28 มีนาคมนี้โดยออกจากนิวเดลีบริการชาวพุทธผู้แสวงบุญไปท่องเที่ยวในสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์หลายเมืองเช่น  Gaya, Rajgir, Nalanda, Varanasi, Gorakhpur, Gonda, Agra ก่อนจะกลับนิวเดลี

ทัวร์นักบุญยังมีโอกาสเข้าเยี่ยมชมสถานที่ประสูติของพระพุทธเจ้าคือลุมพินีวันในประเทศเนปาล ทัวร์นี้รวม 8 วันทั้งทางรถไฟและรถยนต์,ค่าโรงแรม,อาหารและค่าใช้จ่ายอื่นๆ โดยจะไปเที่ยวชมทั้งหมด 11 รัฐถือเป็น Buddhist Tourism ในจุดน่าสนใจทั้งสิ้น

                ขบวนรถไฟนี้แบ่งเป็น 3 ชั้นคือชั้น 1,2 และ 3 ประเภทปรับอากาศรวม 366 ที่นั่ง ราคาคนละ 120,90 และ 80 ดอลลาร์ตามลำดับ โดยมุ่งไปที่ชาวพุทธที่เดินทางมาจากต่างประเทศ ส่วนชาวอินเดียต้องการท่องเที่ยวด้วยจะเสียค่าโดยสารอัตราเดียวกันแต่เป็นเงินสกุลรูปี