่----------------------------------------------คลิกที่รูปเพื่อดูรูปใหญ่--------------------------------------------
“มือปราบเสือลาย”

อยู่แวดวงเท็กซัส กันทั้งที  คงต้องมีบรรยากาศเวสเทิร์นกันบ้าง  ขึ้นชื่อเรื่องแบบหนังคาวบอยกันซักวัน  เปลี่ยนบรรยากาศไปคงไม่ผิดกติกาอันใด  ท่านผู้อ่านจะได้เพลิดเพลินตื่นเต้นไปกับเรื่องราวไปด้วย 

คาวบอย ร้อยเอ็ดจากอิสานบ้านเฮาเข้ากรุงเทพฯ เมื่อปี 1965 เพื่อเรียนต่อชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ม.ศ.4-5  ยุคนั้น จบจากโรงเรียนผดุงศิษย์พิทยา สอบเอนทรานซ์ติดคณะสาธารณสุขศาสตร์  มหาวิทยาลัยมหิดล โชว์ผลการเรียนนักศึกษาดีเด่นจนได้รับทุนการศึกษาจากจอมพลถนอม  กิตติขจร นายกรัฐมนตรีคนดังครั้งกระโน้นและทุนของกรมหลวงดำรงราชานุภาพ จนจบปริญญาตรีสาขาสุขาภิบาลศาสตร์  เข้ารับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายสุขาภิบาล กระทรวงสาธารณสุข   หลังจากนั้นได้เลื่อนขึ้นไปเป็น หัวหน้ากองควบคุมโรคติดต่ออยู่ 4 ปี  

ผันชีวิตกับศรีภริยาพยาบาลบินข้ามน้ำข้ามทะเลมาอเมริกา ดินแดนแห่งเสรีภาพ ได้งานใหม่เป็นช่างเชื่อมโลหะในโรงงานเหล็กกล้า ในชิคาโก 3 ปีไม่เกี่ยวกับที่เรียนมาเลย อาศัยว่าเป็นคนหนักเอาเบาสู้แบกจ๊อบนี้มาได้ถึง 3 ปี ไม่มีวี่แววว่าจะพ้นทุกข์แน่ นอกจากดวงตาจะเป็นฝ้าฟางไปซะก่อน จึงตัดสินใจอำลาไม่อาลัย  ชิงทุนส่วนตัวที่บ้านข้ามรัฐไปเรียนต่อปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยเดร็กเซล ฟิลาเดลเฟีย  เพนซิลวาเนีย คว้าดีกรีวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิตในสาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม จบแล้วหนีเย็นสโนว์มาพึ่งร้อน ย้ายข้ามห้วยข้ามเขาร็อคกี้มาอยู่ที่เท็กซัส รัฐใหญ่ เพราะสืบมาทราบว่ามีสภาพแวดล้อมหมือนเมืองไทยหลายอย่าง

ปี 1982  สอบเข้าเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานควบคุมยุง ของแฮรีส เคาตี้,ฮิวสตัน เท็กซัส ผ่านข้อเขียนเรียบร้อย พอสอบสัมภาษณ์รู้ว่าเป็นคนไทย  เขาพอใจมากเพราะมาจากเมืองยุงโดยตรง ถามว่าที่ไทยแลนด์มียุงมากเพียงใด เขาตอบไป”มากกว่าที่นี่สี่เท่า ไอจับยุง ตบยุงได้โดยไม่ต้องมอง”จากนั้นได้เข้าทำงานทันทีในตำแหน่งผู้ตรวจ (Inspector Operation)ทำหน้าที่จับนกทั้งเป็นและตายและจับยุงทั้งเป็นมาหาเชื้อโรคติดต่ออันตราย  ต้องออกท้องที่ป่าเขาลำเนาไพร ในที่สงสัยเป็นแหล่งบ่อเกิดแห่งยุงที่มีเชื้ออันตราย เช่นมาลาเรีย,เชื้อไข้สมองอักเสบ และเวสต์ไนล์ไวรัส 

ทางการก็แจ้งให้ประชาชนทราบป้องกันและหน่วยควบคุมยุง ออกพ่นยาทำลายฆ่ายุงออกไปปฎิบัติการต่อทันที เพราะเชื้อโรคเหล่านี้มีอันตรายถึงตายได้ หรือไม่ก็พิการทางสมอง โดยเฉพาะเชื้อเวสต์ไนล์ไวรัสกำลังดังมาแรง

ปี 1984 ได้รับบรรจุให้เป็นข้าราชการของแฮรีส เคาตี้ ในตำแน่งนักกีฏวิทยา(Entomologist) ยังทำหน้าที่ออกท้องที่หายุงมาตรวจหาเชื้อโรคอย่างต่อเนื่อง(กีฏวิทยา เป็นวิชาที่ศึกษาว่าด้วยแมลงทุกชนิด)

 ปี 1985  เป็นเรื่องใหญ่ วันหนึ่งเขาออกจับยุงในท้องที่ตามปกติ ในบริเวณเมืองฮิวสตัน เท็กซัส นี่เอง เขาเกิดไปจับได้“ยุงลาย”เข้า ฝรั่งเรียกว่า “ยุงเสือ” (Tiger Mosquitoes)ซึ่งไม่เคยมีเลยในอเมริกา  ชื่อเขาจึงถูกบันทึกไว้ว่า…เป็นคนแรกที่ค้นพบ”ยุงลาย”ในอเมริกา  ทำให้เขามีชื่อโด่งดังอ้างถึงในทำเนียบการค้นพบยุงลายนี้มาตลอด 20 ปี

จากนั้นเขาได้เลื่อนขึ้นไปเป็นนักกีฏวิทยาอาวุโส ควบคุมเจ้าหน้าที่ทีมงานในการออกปฎิบัติการจับนกทั้งเป็นและตาย  และจับยุงในแหล่งต่างมาตรวจสอบค้นหาเชื้อโรคอยู่ศึกษาวิจัยอยู่เป็นประจำ  เป็นคนเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ใช้สำหรับเก็บข้อมูลต่างๆ และใช้ในการตรวจหายุงและเชื้อไวรัสทุกวันและคอยทดสอบดัดแปลงแก้ไขให้ทันสมัยทำงานรวดเร็วมีประสทธิภาพดียิ่งขึ้น  จนได้รับรางวัลข้าราชการดีเด่นของกองควบคุมยุง  และ ของกรมควบคุมสุขภาพและสิ่งแวดล้อมแห่งแฮรีส เคาตี้  เท็กซัส

ต่อมาได้รับการเลื่อนขั้นขึ้นเป็นผู้จัดการฝ่ายเท็คนิค (Technical Operations Manager) เทียบตำแหน่งในเมืองไทยแล้วเท่ากับ รองผู้อานวยการ ทำหน้าที่ทั้งฝ่ายบริหารและควบคุมดูแลการปฏิบัติการ 3  หน่วยงาน คือ1. หน่วยงานวิจัยและจับนกทั้งเป็นและตาย (Avian Surveillance) 2. หน่วยวิจัยและจับยุง (Mosquitoes  Surveillance)  3.หน่วยตรวจหาเชื้อโรค (Virology  Laboratory)

สถานการณ์ปัจจุบันของโรค West Nile Virus (WNV)ที่ประชาชนเกรงกลัวกันอยู่เพราะอันตรายถึงตายได้ทุกปี   จนกระทั่งเดือนตุลาคม2005 มีการตรวจพบเชื้อ ในนกตาย 158  ตัว ส่วนใหญ่เป็นกาบลูเจย์และนกกระจอก ส่วนในยุงตรวจพบเชื้อแล้วจาก  667  ตัวอย่าง จากทั่วๆไปทุกแห่งในแฮรีส เคาตี้   จำนวนผู้ป่วยจากเวสต์ไนล์ไวรัส ลดลงทุกปี  เพราะหน่วยงานนี้ได้ปรับปรุงการทำงานให้รวดเร็วยิ่งขึ้น  สมัยก่อนจับยุงมาได้กว่าจะรู้ผลใช้เวลา14  วัน ปัจจุบันใช้เวลาเพียง 3 วันเท่านั้น 

เมื่อพบเชื้อก็สามารถส่งหน่วยควบคุมยุงจอมยุ่ง ออกไปพ่นยาทำลายได้ทันที  ปี 2005 ยังไม่มีคนตาย จากจำนวนผู้ป่วย 30 คน แม้ว่าเชื้อโรคในตอนนั้นจะลดลงมากก็ตาม  แต่จำนวนยุงกลับเพิ่มขึ้นมาก  เป็นเพราะหลังจากพายุเฮอริเคน“ริต้า”หรือพายุฝนตกหนัก ยุงชนิดนี้เป็นยุงน้ำเค็ม (Salt-marsh Mosquitoes)ไม่นำเชื้อโรคมาสู่คนในเขตนี้  เมื่อถูกกัดจะมีอาการคันมาก (มิน่า ยาหม่อง ในเท็กซัสถึงขายดี)ยุงพวกนี้สามารถบินไกลได้ถึง30 ไมล์ อยู่กัดเราไม่นาน 3 อาทิตย์ก็ลดจำนวนลงเอง ส่วนใหญ่จะบินกลับไปไข่ในที่มีน้ำเค็มเท่านั้น

           ยุงนำเชื้อ  ส่วนมากจะมาจากยุงน้ำครำ (Culex)  ชอบไข่ในแหล่งน้ำเสีย ดังนั้นบริเวณหลังบ้านไม่ควรมีน้ำขัง ภาชนะใส่น้ำ  ยางรถยนต์เก่า  ทิ้งไว้ให้น้ำขังให้ยุงลงมาไข่ได้ ยุงพวกนี้ชอบหากินตอนกลางคืน ดังนั้นไม่ควรเปิดหน้าต่างไว้โดยไม่มีมุ้งลวด และที่สำคัญอย่าพยายามให้ยุงกัดได้ดีที่สุด! หากออกนอกบ้านกลางคืนควรสวมเสื้อผ้าปิดร่างกายให้มิดชิด ใช้ยาทากันยุงหรือสเปรย์พ่นไม่ให้ยุงเข้ามาใกล้

                 เขาว่า “ยุงร้ายยิ่งกว่าเสือ”  แต่เหนือยุงยังมี ….ทวีศักดิ์  วุฒิรัญญากูล  มือปราบยุงเสือลาย ผู้จัดการฝ่ายเทคนิคPublic Health & Environmental Services, Mosquito Control Division, 3330  OST, Building B, Houston, Texas 77021-2230 โทรศัพท์ (713)440-4774   

                ขอฝากไว้เป็นเกียรติประวัติแก่คุณทวีศักดิ์  วุฒิรัญญากูล ผู้จากไป

              ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งมายังครอบครัว "วุฒิรัญญากูล"ในการสูญเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งของ คุณทวีศักดื์ วุฒิรัญญากูล ผู้อำนวยการหน่วยปราบยุง ฮิวสตัน เท็กซัส.....อ่านต่อ