เปิดใจกงสุลใหญ่“จักร บุญ-หลง”
ก่อนไปรับตำแหน่งอธิบดีกรมการกงสุล

                หลังจากมีคำสั่งจากกระทรวงการต่างประเทศ ให้นายจักร บุญ-หลงไปรับตำแหน่งอธิบดีกรมการกงสุลประจำประเทศไทย กงสุลใหญ่ ณ ลอสแอนเจลิสผู้นี้ซึ่งจะกลายเป็นอดีตในไม่ช้า ได้ให้สัมภาษณ์กับดิเอเชียนแปซิฟิกนิวส์ถึงกรอบการทำงานตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา แม้ว่าจะไม่ครบเทอม แต่กงสุลใหญ่ฯจักรหนุ่มใหญ่ไฟแรงก็ได้ฝากผลงานให้กับชุมชนไทยไว้มากมาย เรียกได้ว่าครอบคลุมทุกมิติทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การเมือง สุขภาพและสวัสดิการของคนไทย อีกทั้งยังออกนโยบายให้กงสุลทุกคนมีโอกาสสับเปลี่ยนการทำงานในทุกๆด้าน เพื่อที่จะได้เรียนรู้การทำงานทุกรูปแบบ

ในส่วนของการริเริ่มโครงการใหม่ๆนั้น อาจกล่าวได้ว่า โครงการนำสื่อมวลชนไทยในสหรัฐฯไปเยี่ยมชมโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ถือเป็นโครงการสุดท้ายที่ท่านได้ฝากไว้เพื่อให้ปวงชนชาวไทยร่วมกันสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯได้ทรงทุ่มเทเสียสละเพื่อประชาชนไทย

:ความคาดหวังในการจัดทำโครงการนำสื่อมวลชนเยี่ยมชมโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

                ความคาดหวังอย่างแรกคือการเผยแพร่พระราชกรณียกิจ อยากแบ่งปันข้อมูลเกี่ยวกับโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริให้คนไทยรับทราบ เชื่อว่าจากประสบการณ์ 3 ปี พบว่าคนไทยมีความจงรักภักดีอย่างยิ่ง ฉะนั้นเป็นการเริ่มต้นที่ดีก็อยากให้รู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณยิ่งขึ้นว่าทรงทุ่มเท เสียสละหลายๆอย่าง พระปรีชาญาณ พระอัจฉริยภาพที่หลายคนอาจจะยังไม่ทราบ อยากให้คนไทยร่วมชื่นชมด้วยกัน

:จากการที่ได้เข้ามาร่วมโครงการฯพร้อมๆกับสื่อมวลชน รู้สึกอย่างไรบ้าง

                อย่างแรกคือดีใจที่ได้ทำโครงการฯนี้และได้เข้าร่วมโครงการฯตลอดเพราะบางอย่างผมก็ยังไม่เคยเห็น ยังไม่เคยได้สัมผัส จึงรู้สึกว่าโชคดีที่ได้เกิดมาใต้พระบรมโภธิสมภารและเชื่อว่าทุกคนคงแชร์ความรู้สึกเดียวกัน สิ่งที่เกิดขึ้นประกอบด้วยหลายๆอย่าง ผมอยากบอกว่า โครงการฯนี้ผมชื่นชมและพอใจ ถ้าถามว่าสำเร็จไหม ในชั้นนี้การตอบรับของสื่อมวลชนสำเร็จ แต่จะเผยแพร่ได้มากแค่ไหนอันนี้ก็ต้องขึ้นอยู่กับท่านสื่อมวลชนทั้งหลายที่จะช่วยกันเผยแพร่ออกไป แต่ดูจากความกระตือรือร้นและความสนใจของสื่อมวลชน ทั้งๆที่เหนื่อยแสนเหนื่อยวันหนึ่งเดินกันไม่รู้กี่กิโล ทุกคนก็ทำเต็มที่อันนี้ผมประทับใจมาก

ทุกคนถามคำถามซึ่งแสดงว่าอยากที่จะไปเผยแพร่ต่อถึงได้ถาม ความสำเร็จของโครงการฯจะเกิดขึ้นไม่ได้ถ้า กปร.ไม่ช่วยเรา ช่วยจัดเตรียมบรรยายสรุปและพาไปเยี่ยมชมโครงการ ในภาพรวมผมถือว่าโครงการฯนี้ประสบความสำเร็จ

:โครงการฯนี้เกิดขึ้นจากการประสานของหลายๆหน่วยงาน อยากบอกอะไรกับคนไทยในสหรัฐฯหลังจากที่ได้รับรู้ข้อมูลตรงนี้เพื่อให้สมกับความตั้งใจของการจัดโครงการฯนี้ขึ้นมา

                อย่างแรกคือคนไทยจะได้ประโยชน์ในการรับทราบข้อมูลเกี่ยวกับคนที่ตัวเองเคารพรักเหลือเกิน มีหลายอย่างที่เราไม่รู้ คือเวลาที่เรารักใครสักคน แล้วได้รู้อะไรอีกหลายอย่างซึ่งคนที่เรารักได้ทำไว้ อันนี้ผมคิดว่าเป็นของขวัญชิ้นสำคัญที่คนไทยได้รับทราบ ถามว่าจะทำอะไรได้มากกว่านั้น แน่นอนผมคาดหวังให้คนไทยช่วยกันเผยแพร่ ปากต่อปาก บอกลูกหลานให้ติดตามชมสารคดี ให้ติดตามอ่านบทความต่างๆให้เขาได้ร่วมชื่นชมกับเราและช่วยเผยแพร่ให้คนต่างชาติด้วย นักเรียนที่อยู่ในโรงเรียนก็คุยกับเพื่อน ใครทำงานในบริษัทฝรั่งก็ไปคุยกับเพื่อนต่างชาติ

:วางแผนว่าจะมีโครงการที่สองต่อเนื่องกันหรือไม่คะ

                ตั้งใจอยากทำให้ครบ ตอนนี้เหลือสองส่วนคือภาคอีสานและภาคใต้ซึ่งมีโครงการสำคัญๆทั้งสองแห่ง คงจะต้องรอเวลาให้โครงการฯนี้มีผลออกไปสักระยะหนึ่งก่อน แล้วเราจะได้รวบรวมFeedback ต่างๆเพื่อเสนอการจัดทำโครงการฯครั้งต่อไป

:อีกไม่นานท่านจะต้องไปรับตำแหน่งอธิบดีกรมการกงสุลที่ประเทศไทย ระยะเวลา 3 ปีที่นี่ให้อะไรกับท่านบ้าง

                ให้ประสบการณ์เยอะครับ เพราะงานที่นี่เป็นงานเพื่อประชาชน เป็นการทูตเพื่อประชาชนโดยแท้ ถ้าจะกล่าวว่าเป็นโรงเรียนการทูตเพื่อประชาชนชั้นหนึ่งก็บอกได้ ข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศก็ควรได้มีโอกาสทำงานกับคนไทยและชุมชนไทย เพราะเป็นสิ่งจำเป็น ถามว่าได้อะไรจากแอลเอไปบ้าง ผมมองว่าได้เรียนรู้ที่จะทำงานกับคนหลายๆกลุ่ม ได้เรียนรู้ที่จะประสานงานกับคนในรูปแบบต่างๆ เรียนรู้ที่จะผ่อนหนักผ่อนเบา เรียนรู้ที่จะอดทน

ฉะนั้นงานที่แอลเอสอนเราได้เยอะ ไม่เคยเสียใจ ยอมรับว่างานหนักมาก แต่เป็นการเรียนรู้ที่ดี ได้สร้างมิตรภาพ ได้รู้จักคน ได้รับความกรุณาจากพี่ๆเพื่อนๆน้องๆ ต้องบอกว่า 3 ปีถ้าทำเองก็ไปไม่รอดหรอก ได้รับความสนับสนุนจากทุกๆฝ่าย จากสื่อมวลชน ผู้นำชุมชน ทำให้ความพยายามที่เราอยากทำงานให้ชุมชนไทยที่นี่ สำหรับผมคิดว่า พอใจ แต่การที่บอกว่างานสำเร็จหรือไม่นั้น เป็นสิ่งที่ชุมชนต้องเป็นคนให้เกรด วิเคราะห์และกำหนดว่า 3 ปีที่เราทำมามันใช่หรือเปล่า มันสำเร็จหรือเปล่า แต่ส่วนตัวแล้วพอใจกับงานที่ได้ทำมาตลอด 3 ปี

:อยากฝากข้อแนะนำอะไรพื่อช่วยพัฒนาชุมชนไทย

                ที่ผ่านมาชุมชนไทยประสบความสำเร็จอย่างมากในการโชว์ความเป็นไทย เอกลักษณ์ในความเป็นไทย เราสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมงานด้านวัฒนธรรมให้คนต่างชาติได้รู้จักเรา ถ้าเป็นข้อห่วงกังวลคือในส่วนของการเมืองท้องถิ่นคือมีความจำเป็นที่เราควรเข้าไปมีส่วนร่วมเพื่อให้ชุมชนของเราเข้มแข็ง เราต้องการความสนับสนุนจากเจ้าบ้าน จากกลุ่มการเมือง ไม่ว่าในระดับเทศบาล เทศมนตรี จากรัฐ เราควรเข้าไปมีส่วนร่วมให้มากกว่านี้ ไม่ว่าจะเป็นการร่วมกิจกรรม การเข้าไปเป็นอาสาสมัคร การส่งคนเข้าไปทำหน้าที่ในหน่วยงานรัฐบาล ในอนาคตข้างหน้าอยากให้ผู้ใหญ่สนับสนุนลูกหลานให้เข้ามาทางนี้เยอะขึ้น

                อีกเรื่องหนึ่ง ผู้นำชุมชนเป็นรุ่นพี่ๆซึ่งพร้อมใจกันพูดว่าอยากรีไทร์ อยากกลับเมืองไทย ผมยังไม่อยากให้กลับถ้าพี่ๆยังไม่ได้มอบหมายการดูแลชุมชน ถ้าจะกลับ ชุมชนต่างๆที่ Run กันไว้มีคนมาสืบทอดต่อไป อย่าละทิ้งไปเลย อยากให้คนรุ่นใหม่เข้ามารับผิดชอบ ดูแลและมีส่วนร่วมมากขึ้น อาจมองว่านี่เป็นเรื่องของคนไทยโดยแท้ คนที่เกิดนี่โตนี่อาจจะคิดว่าเขาเป็นฝรั่ง เป็นคนอเมริกัน

แต่อีกมุมหนึ่งผมคิดว่าเป็นสิ่งที่ดีถ้าเขาเข้าร่วมทำงานกับชุมชนไทย เขาจะได้ประโยชน์ เพราะถ้าไม่มีคนรุ่นใหม่เข้ามาดูแลจะอยู่กันลำบาก คนรุ่นใหม่แม้ว่าจะเป็นคนอเมริกัน แต่เขาเป็นอเมริกัน-ไทยซึ่งมีความหมายกว่าเป็นคนอเมริกันธรรมดา มันทำให้เขาเป็นคนพิเศษ ไม่ใช่เป็นปมที่ต้องมาห่วงกังวล ถ้าเขาเป็นอเมริกันเชื้อชาติไทยที่ยืนหยัดอย่างภาคภูมิ ร่วมงานของชุมชน เขาจะเป็นที่ต้องการของสังคมอเมริกันด้วยเช่นกัน การได้ทำกิจกรรมการกุศลเป็นเรื่องที่คนอเมริกันชื่นชม ซึ่งสามารถทำประโยชน์ให้กับชุมชนไทยได้มาก

                จากบุลิกภาพที่อ่อนน้อมถ่อมตน เข้ากับคนได้แทบจะทุกกลุ่ม จนคนในชุมชนไทยหลายคนออกปากว่ากงสุลใหญ่ฯท่านนี้ติดดิน บวกกับความคิดสร้างสรรค์ในการทำงานให้กับชุมชนที่แตกต่างทำให้ผลงานหลายชิ้นเข้าตากรรมการ แต่ก็เป็นเรื่องปกติที่บางคนอาจจะมองต่างไปจากนี้บ้าง โดยเฉพาะการมารับหน้าที่กงสุลใหญ่ในช่วงที่เมืองไทยมีกระแสทางการเมืองที่แปรปรวนอย่างหนัก

อย่างไรก็ตาม ด้วยวัยที่ไม่สูงนัก ทำให้ชื่อของ “จักร บุญ-หลง” เป็นที่ถูกจับตามองของคนไทยที่นี่ว่าเขาจะได้กลับมารับตำแหน่งในสหรัฐอเมริกาอีกครั้งหรือไม่ ในความรับผิดชอบที่สูงกว่าเดิม