นายพลออกุสโต้ ปิโนเช่- วัย 91 ปี
เผด็จการผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรง

นายพลออกุสโต้ ปิโนเช่ (ชื่อเต็มคือ Augusto José Ramón Pinochet Ugarte) เกิดที่เมืองวาลปาเรโซเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 1915  เป็นลูกของนายออกุสโต้ ปิโนเช่ วีร่า และนางอะวีลีน่า อูกราเต้ มาร์ติเนซ เรียนจบชั้นประถมและมัธยมที่โรงเรียน San Rafael Seminary of Valparaíso และ the Rafael Ariztía Institute (Marist Brothers) เมือง Quillota เป็นโรงเรียนฝรั่งเศส จากนั้นเข้าเรียนโรงเรียนนายร้อยระหว่างปี 1934-1937  

ในปี 1943 แต่งงานกับนางลูเซีย ฮิริอาร์ต ร้อดริเกวซ มีลูกสาว 3 คนและลูกชาย 2 คนทำงานไต่เต้าขึ้นมาจากว่าที่ร้อยตรี ผ่านการศึกษาตามหลักสูตรทหารรวมทั้งเคยเข้าเรียนวิชากฎหมาย โรงเรียนกฎหมายมหาวิทยาลัยชิลี แต่ไม่จบเพราะถูกย้ายไปทำงานที่เมืองกีโต้ ประเทศเอคควาดอร์ แต่เขาก็เรียนเพิ่มเติมด้านภูมิศาสตร์,ภูมิศาสตร์ทหารและข่าวกรอง

การทำงานในฐานะเป็นนักรบของเขาก้าวหน้าขึ้นเรื่อยๆเมื่อปี 1968 ได้รับแต่งตั้งเป็นเสนาธิการทหารกองทัพภาคที่ 2 ที่ซานติอาโก้เมืองหลวงของประเทศ และปลายปียังได้รับแต่งตั้งเป็นนายพลจัตวาทำหน้าที่ควบคุมกองทัพภาค 6 ต่อมาในปี 1972 ได้รับแต่งตั้งเป็นพลเอกตำแหน่งเสนาธิการทหารบก จนกระทั่งวันที่ 23 สิงหาคม 1973 ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการทหารบกชิลีโดยประธานาธิบดีซัลวาดอร์ อัลเยนเด้ (Salvador Allende) แต่งตั้งให้

เป็นการแต่งตั้งได้วันเดียวหลังจากสภาฯลงมติถอดถอนประธานาธิบดีอัลเยนเด้พ้นจากตำแหน่งในข้อหาละเมิดรัฐธรรมนูญ  จนกระทั่งวันที่ 11 กันยายน 1973 เขานำกำลังเข้าทำรัฐประหารยึดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลพลเรือน ส่วนประธานาธิบดีอัลเยนเด้เสียชีวิตก่อนที่จะถูกจับกุม โดยยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัดว่าเขาตายโดยฝีมือของใคร บางรายก็บอกว่าฆ่าตัวตาย บางรายบอกว่าเขาถูกสังหาร

หลังจากตั้งคณะปฏิวัติแล้วปิโนเช่ก็ประกาศสถาปนาตัวเองเป็นประธานาธิบดีเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 1974 จากนั้นนายพลปิโนเช่ก็กำจัดนักการเมืองฝ่ายตรงข้ามโดยเฉพาะสมาชิกพรรค Popular Unity (PU) อันเป็นพรรคของอดีตประธานาธิบดีอัลเยนเด้ เหตุการณ์เมื่อเดือนตุลาคม 1973 ทหารขบวนการล่าสังหารที่เรียกว่า the Caravan of Death สังหารประชาชนไปประมาณ 70  คน

ปิโนเช่สั่งห้ามการเคลื่อนไหวทางการเมืองและกำจัดนักการเมืองที่ถูกระบุว่าเป็นฝ่ายซ้ายหรือคอมมิวนิสต์ อันเป็นกระแสเดียวกันทั่วโลกที่กำลังทำสงครามต่อต้านคอมมิวนิสต์ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สงครามเวียดนามก็กำลังจะถึงจุดจบ โดยมีรัฐบาลทหารครองอำนาจเช่นกันไม่ว่าจะเป็นประเทศไทย(จอมพลถนอม-ประภาส),เวียดนาม(นายพลเหงียน วันเทียวและเหงียน เกากี),เขมร(นายพลลอนนอล)

ในระหว่างที่เขาดำรงตำแหน่ง 17 ปี ประเมินว่ามีผู้ถูกสังหาร 3,000 คน ถูกทารุณกรรมไม่น้อยกว่า 30,000 คน ในจำนวนนี้หลายพันคนต้องหลบหนีออกจากประเทศเพื่อลี้ภัยยังประเทศอื่นๆ แม้ว่าจะหลบหนีออกนอกประเทศแล้ว ยังมีหน่วยล่าสังหารชื่อว่าปฏิบัติการแร้งทึ้ง( Operation Condor) ออกตามล่าฝ่ายตรงข้ามอีกด้วย หน่วยล่าสังหารนี้ถือเป็นการทำงานร่วมกันของหน่วยข่าวกรองประเทศอเมริกาใต้ภายใต้ความช่วยเหลือด้านการข่าวของสหรัฐที่มีศูนย์บัญชาการอยู่ประเทศปานามา

  สถานการณ์ในชิลีได้รับความสนใจจากทั่วโลก ในเหตุการณ์เดือนกันยายน 1976 เมื่อนายออร์แลนโด้ เลเตลิเย อดีตทูตชิลีประจำสหรัฐและเคยเป็นรัฐมนตรีสมัยประธานาธิบดีอัลเยนเด้ถูกลอบสังหารกลางกรุงวอชิงตันดี.ซี.โดยรถเก๋งถูกระเบิด ก่อนหน้านี้เมื่อปี 1974 พลเอกคาร์ลอส แพรทส์  อดีตผู้บัญชาการทหารสมัยอัลเยนเด้ซึ่งไม่เห็นด้วยกับปิโนเช่ก็ถูกลอบสังหารด้วยวิธีเดียวกันคือ Car bomb เหตุกิดที่กรุงบัวโนส แอร์เรส ประเทศอาร์เยนติน่า 

 คนอื่นที่ตกเป็นเหยื่อประกอบด้วย มาร์ติน อัลมาด้า นักการศึกษาในปารากวัย,นายเอ็ดเวิร์ด โคว์ ส.ส.สหรัฐที่เคยเกือบถูกลอบสังหารในช่วงทศวรรษ 1970 และประธานาธิบดีฮวน โฮเซ ทอเรส แห่งโบลิเวียก็ถูก  Operation Condor ตามจิก

  ดังที่ได้บอกแล้วว่ายุคนั้นเป็นยุคของเผด็จการทหาร ส่งผลให้ปิโนเช่ประกาศตัดสัมพันธ์กับคิวบา เพราะต้องการต่อต้านคอมมิวนิสต์ และรัฐบาลเผด็จการในอเมริกาใต้หลายประเทศก็เอาด้วยไม่ว่าจะเป็น Bolivia, Brazil, Paraguay, Uruguay และ Argentina ทั้ง 6 ประเทศต้องกำจัดคนที่มีแนวคิดมาร์กซิส,กลุ่มกองโจรและประเทศที่ให้ความเห็นอกเห็นใจนักการเมืองแนวสังคมนิยม  ปฏิบัติการเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนโดยตรงจากรัฐบาลอเมริกัน (รายละเอียดเพิ่มเติมดูได้จากเอกสารของสภา

คองเกรส (U.S. role in 1973 Coup, U.S. intervention in Chile and Operation Condor  .)

 เมื่อมีแรงกดก็ต้องมีแรงต้าน รัฐบาลนายพลปิโนเช่ถูกต่อต้านทั้งบนดินและใต้ดิน ทั้งด้วยการเมืองและด้วยอาวุธมีการพยายามลอบสังหารโดยขบวนการ FPMR(the Manuel Rodríguez Patriotic Front) ถือเป็นกองกำลังติดอาวุธของพรรคคอมมิวนิสต์ชิลี ความโหดของเผด็จการก็คือสั่งตำรวจนอกเครื่องแบบไปสังหารและตัดหัวนายโฮเซ มานูเอล ปาราด้า ศาสตราจารย์ฝ่ายซ้าย,นายมานูเอล เกอรีโร และนายซานติอาโก้ แน็ตติโน นักหนังสือพิมพ์ที่ไม่เห็นด้วยกับการปกครองของเขาส่งผลให้นายพลซีซาร์ เมนโดซ่า หนึ่งในคณะปฏิวัติลาออกจากตำแหน่งในปี 1985

ในที่สุดเมื่อปี 1988 มีการทำประชามติทั่วประเทศเพื่อบยืดตำแหน่งประธานาธิบดีปิโนเช่ออกไปอีก 8 ปี แต่ประชาชนชิลีไม่เห็นด้วย 55 % ต่อ 42 % ผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 1989 นายพลปิโนเช่ลงจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 1990 โดยมอบอำนาจผ่านไปยังประธานาธิบดีปาตริซิโอ อัลวิน ผู้ได้รับเลือกตั้ง

  แม้ว่าเขาจะลงจากตำแหน่งประธานาธิบดีก็ตาม แต่เขายังเป็นผู้บัญชาการทหารบกจนถึงเดือนมีนาคม 1998 จากนั้นก็ทำพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งวุฒิสมาชิกตลอดชีพ ( a senator-for-life)ซึ่งถูกกำหนดโดยรัฐธรรมนูญปี 1980 ให้สิทธิพิเศษแก่ประธานาธิบดีผู้ดำรงตำแหน่ง 6 ปีขึ้นไปได้เป็นวุฒิสมาชิกตลอดชีพ ตำแหน่งนี้เองทำให้เขาไม่ได้รับการลงโทษถือเป็นสิทธิพิเศษที่คอยปกป้องเขา

 เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 1998 ในระหว่างเขาเดินทางไปรักษาตัวที่อังกฤษ เขาถูกจับกุมตัวโดยหมายจับของตำรวจสเปนในข้อหาสังหารพลเมืองสเปนในประเทศชิลีระหว่างที่เขาเรืองอำนาจ จากนั้นเขายังได้รับหมายจับจากผู้พิพากษาบัลทาซาร์ การ์ซอน แห่งสเปนในข้อหาสร้างระบบทารุณกรรม,ฆาตกรรม,กักขังผู้อื่นโดยผิดกฎหมายและคดีอุ้มล่องหน(disappearances)

 เขาถูกกักขังบริเวณในบ้านพักที่กรุงลอนดอน(under house arrest) ในระหว่างยื่นอุทธรณ์ต่อเจ้าหน้ราที่สเปนและอังกฤษ อย่างไรก็ตามเขาไม่ได้รับการไต่สวนคดีเพราะต้องรักษาตัว โดยการอนุญาตของนายแจ้ค สตรอว์ รัฐมนตรีมหาดไทยอังกฤษ

ครั้นกลับไปอยู่ชิลีเขาถูกตั้งข้อหาละเมิดสิทธิมนุษยชน จนกระทั่งปี 2004 ศาลสูงชิลีชี้ว่าเขาจะต้องขึ้นรับฟังการไต่สวนคดีหลังจากถูกหลายข้อหาในคดีอาญา

ในปี 2004 วุฒิสมาชิกสหรัฐคาร์ล ลีวินและนอร์ม โคลแมน เปิดเผยว่ามีการสอบสวนและค้นพบว่านายพลปิโนเช่และคณะมีบัญชีเงินฝากรวมทั้งการถือหุ้นในธนาคารริกก์(Riggs Bank) และสถาบันการเงินอื่นๆในสหรัฐอีกรวม 125 บัญชีคิดเป็นเงินประมาณ 26 ล้านดอลลาร์ แต่ไม่สามารถทำอะไรได้กับปิโนเช่เพียงแต่ลงโทษสถาบันการเงินตามกฎหมาย  USA PATRIOT Act เท่านั้น

  เช้าวันที่ 3 ธันวาคม 2006 ปิโนเช่เกิดอาการโรคหัวใจกำเริบต้องนำเข้าโรงพยาบาล จนกระทั่งวันที่ 10 ธันวาคม อันเป็นวันสิทธิมนุษยชน (Human Rights Day) บุคคลที่ถือว่าละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงถึงแก่กรรมที่โรงพยาบาลทหาร นายมาร์โค แอนโทนิโอ ลูกชายของเขาออกแถลงว่าพ่อต้องการให้นำศพไปเผาเพื่อไม่ให้มีใครไปทำร้ายหลุมฝังศพ

   อย่างไรก็ตามรัฐบาลชิลีประกาศไม่ทำพิธีศพอย่างเป็นทางการหรือรัฐพิธี(a state funeral) ไม่มีวันหยุดของประเทศเพื่อไว้อาลัยศพ เพียงให้กองทัพลดธงครึ่งเสา ประธานาธิบดีคนปัจจุบันของชิลี มิเชล บาเชเล่ บิดาของเธอนายอัลแบร์โต้ บาเชเล่ ถูกจับกุมในปี 1973 หลังปิโนเช่ยึดอำนาจ จากนั้นไม่นานก็เสียชีวิตลงด้วยโรคหัวใจล้มเหลว เธอประกาศว่าการจัดพิธีศพอย่างเป็นทางการให้กับปิโนเช่ถือว่าขัดต่อมโนสำนึกของเธอ

 และนี่คือจุดจบของปิโนเช่ เขาเป็นตำนานของชิลีและของโลกแต่เป็นตำนานด้านเผด็จการและการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง ....ÍèÒ¹µèÍ